Povijest i kultura - Tunis - Matmata

Berberi iz plemena Matmata su najstarije pleme na svijetu i prvi stanovnici Afrike koji su se pred napadima Arapa povlačilo u planine, bježeći od nasilne islamizacije, a područje u kojem su su pronašli utočište i iskopali svoje nastambe u mekanom vapnencu nazvano je Matmata.

Berberi i njihov način života predstavljaju turističku atrakciju što im je i jedini izvor prihoda. Njihove “kuće” su ukopane duboko u stijene i na taj način se ljeti štite od vrućine, a zimi od hladnoće.

Žive od uzgoja stoke, poljoprivrede – imaju nešto maslina, palmi, smokava, paprike za harissu, a žito siju samo nakon što padne kiša. Beru i travu alfa od koje izrađuju prostirke, konopce, užad, košare.

Stanovnici su iskopali svoje nastambe u mekanom vapnencu; najprije se kopa unutarnje dvorište, zatim prolaz prema jednoj padini brda pa prostorije.

Unutrašnje je dvorište obično okruglo i iz njega se ulazi u ostale prostorije – spavaću sobu, kuhinju, staju, spremište. U tim je prostorijama pod zemljom ista temperatura ljeti i zimi; ljeti štiti stanovnike od nesnosne vrućine, a zimi od hladnoće. Vrućina se u tim nastambama podnosi bolje nego u betonskim kućama.

U centru Matmate je mali hotel, sagrađen u istom stilu kao i nastambe – pod zemljom. Poznat je kao boravište filmske ekipe na čelu sa Stevenom Spielbergom koji je na području Matmate snimao film Rat zvijezda.

Desetak kilometara prije stare Matmate nalazi se naselje Matmata Nouvelle ili Nova Matmata. Gradnju ovog naselja financirala je vlada da bi preselila stanovništvo iz podzemnih nastambi u “normalne” kuće, i to nakon velikih kiša koje su pogodile cijeli južni Tunis 60-ih godina prošlog stoljeća. Većina stanovnika ipak je ostala u staroj Matmati.